دست بالای ایران در مذاکرات وین/ نتیجه ملموس به معنی لغو تمامی تحریم‌هاست

در شرایطی که پیشرفت‌های هسته‌ای ایران به خصوص غنی‌سازی ۶۰ درصدی باعث نگرانی کشورهای غربی و بالاخص آمریکایی‌ها شده باز هم بحث شکل‌دهی به یک توافق موقت با ایران بر روی میز مذاکره قرار گرفته است.

به گزارش مشرق، ایده «توافق موقت» بین ایران و کشورهای عضو چهار به علاوه یک به همراه آمریکا برآمده از یک واقعیت راهبردی در شطرنج بازی قدرت میان ایران و آمریکاست. ذخایر هسته‌ای ایران به طرز قابل توجهی بالا رفته و صداهای بلند اخطار در خصوص بی‌معنا شدن فاصله ایران با دستیابی به مواد غنی‌شده لازم برای تولید یک سلاح هسته‌ای مرتباً شنیده می‌شود.

رسیدن ایران به غنی‌سازی ۶۰ درصدی واکنشی مستقیم به عملیات خرابکارانه رژیم صهیونیستی در سایت نطنز بود و به نظر می‌رسد حالا با افزایش ذخایر اورانیوم غنی‌شده ایران با این غنا، دیگر امکان نادیده انگاشته شدن آن وجود ندارد.

بیشتر بخوانید:

اگر برجام احیا نشود، آمریکا به ایران حمله می‌کند! 

بر اساس آخرین گزارش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی میزان ذخایر ۶۰ درصدی ایران به بیش از ۱۷ کیلوگرم رسیده است. البته بر طبق سخنان اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی ایران میزان این ذخایر در حد ۲۵ کیلو است.

با منطقی که غربی‌ها به آن خو کرده و با آن سخن می‌گویند، با معیار در نظر گرفتن سخنان اسلامی و توجه به اینکه برای ساخت یک بمب هسته‌ای ایمپلوژنی نیاز به ۱۵ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۹۰ درصد وجود دارد، به احتمال زیاد تخمین زمان یک ماه برای رسیدن ایران به چنین حجمی از مواد شکافت‌پذیر درست است. البته این منطق غربی‌هاست وگرنه ایران بارها بر ماهیت صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای خود تاکید داشته و همچنان تحت نظارت‌های پادمانی ان‌پی‌تی است.

از سوی دیگر، برداشته شدن نظارت‌های فراپادمانی آژانس بر روی «سایت تسا» در کرج منجر به این نظریه‌پردازی از سوی غربی‌ها شده که احتمالاً ایران می‌تواند تاسیسات مخفی برای تولید اورانیوم غنی‌شده در هر جای دیگری برپا کند که البته چنین سناریویی بیشتر به یک داستان تخیلی می‌ماند.

در چنین شرایطی و با توجه به شکاف‌های موجود بین دیدگاه‌های ایران و آمریکا بر سر بازگشت به برجام چه در مورد دامنه لغو تحریم‌ها و چه نحوه اجرای تعهدات دو طرف این ایده جدی می‌تواند برای اجرا شدن یک توافق موقت برای توقف مسیر رشد برنامه هسته‌ای ایران از سوی اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها مطرح شود؛ پیشنهادی که البته سابقه آن به قبل از آغاز مذاکرات وین باز می‌گردد. زمانی که صحبت از بازگشت چند مرحله‌ای به برجام و شروع مذاکرات جدی‌تر برای گسترش آن به حوزه‌های منطقه‌ای و موشکی بود.

با این حال به نظر می‌رسد این بار ماجرا کمی جدی‌تر از ماه‌های ابتدایی سال ۲۰۲۱ است و غربی‌ها در اجرای آن کمی مصمم‌تر هستند.

* نگاهی به چند توافق موقت بین ایران و غرب

در طول مذاکرات ۱۸ ساله ایران و غرب بر سر برنامه اتمی که از سال ۲۰۰۳ میلادی آغاز شد، چند بار بین دو طرف تفاهمات موقت برای دادن فرصتی به مذاکرات صورت گرفته است.

بین سال‌های ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۵ توافق سعدآباد، ژنو و پاریس انجام شد که هرکدام به تعلیق بخشی از برنامه هسته‌ای ایران انجامید. اگرچه در مذاکرات پاریس ایران حاضر به تعلیق تمام برنامه هسته‌ای خود شد اما در طول مذاکرات چند ماهه پس از آن کوچکترین پیشرفتی صورت نگرفت.

در نهایت نیز با مشخص شدن درخواست اروپایی‌ها برای توقف کامل برنامه هسته‌ای ایران، سایت یوسی‌اف اصفهان بار دیگر فعالیت خود را آغاز کرد و به این ترتیب عمر توافق پاریس به پایان رسید.

توافق ژنو ۳ نیز در سال ۲۰۱۳ فرآِیند دیگری بود که هدف از آن فرصتی برای مذاکرات سخت و نفس‌گیر چندجانبه برای رسیدن به یک توافق دائم بود. توافقی که غنی‌سازی ۲۰ درصدی در ایران را متوقف کرد و امتیازاتی برای ایران در حوزه فروش نفت، مبادلات و همچنین خرید قطعات هواپیما به ارمغان آورد. البته پایه اصلی این توافق و متن اولیه آن در مذاکرات کانال عمان بین دو طرف گذاشته شده بود و در نهایت در مذاکرات شهریور ماه در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل و پس از آن در ژنو به نقطه پایانی خود رسید.

البته مذاکرات ژنو بیشتر برای همراه کردن اروپایی‌ها با این توافق انجام شد که باج‌گیری فرانسوی‌ها چند بار در آن اخلال ایجاد کرد. توافق ژنو ۳ سه بار برای ادامه یافتن مذاکرات تمدید شد و در نهایت در تیرماه سال ۹۴ توافق نهایی انجام شد.

در تمام این مدت فعالیت‌های هسته‌ای ایران تقریبا فریز شده بود و حتی بخشی از آن نیز که در تابستان سال ۹۲ در شرف راه اندازی بود عملاً متوقف شد.

* اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها در توافق موقت جدید چه می‌خواهند

حالا و در آستانه مذاکرات دور هفتم، سناریوی مشابه دیگری بر روی میز مذاکرات قرار گرفته است. به نظر می‌رسد چهارچوب این توافق موقت با همان معیارهای توافق ژنو ۳ است.

متوقف شدن حساس‌ترین بخش‌های فعالیت هسته‌ای ایران از نگاه غربی‌ها در مقابل برخی امتیازات اقتصادی همچون افزایش فروش نفت ایران تا سطح خاص و اجازه برخی معاملات خاص همچون واردات مواد غذایی که در ادبیات رسانه‌های غربی به کمتر در مقابل کمتر معروف شده است.

به احتمال زیاد نیز مهم‌ترین درخواست غربی‌ها توقف غنی‌سازی ۶۰ درصدی و بازگشت نظارت‌های پروتکل الحاقی بر روی تاسیسات هسته‌ای ایران است. به نظر می‌رسد این توافق از نظر غربی‌ها در نهایت باید به مذاکرات گسترده‌تری بین ایران و کشورهای عضو برجام و آمریکا بر سر مذاکرات موشکی و منطقه‌ای ختم شود؛ مساله‌ای که ایران بارها به صراحت آن را رد کرده است.

 البته به احتمال زیاد این پیشنهاد با نیم‌نگاهی به شرایط فعلی آمریکا نیز تدوین شده است؛ جایی که دولت بایدن با موقعیتی لرزان در کنگره و جامعه آمریکا روبه‌رو است و بدون شک در موقعیتی قرار ندارد تا بتواند بازگشت موفقیت‌آمیز به برجام را در داخل آمریکا رهبری کند. توافق موقت می‌تواند این شانس را برای برجام حفظ کند که تا زمان انتخابات ریاست جمهوری در سال ۲۰۲۴ باقی بماند و پس از آن دولت آمریکا با اطمینان بیشتری وارد مذاکرات شود.

* آمریکا به دنبال دادن امتیازات غیرقابل بازگشت نیست

سوال اساسی اینجاست که آیا چنین توافقی می‌تواند در شرایط فعلی به نفع تهران باشد؟ طبیعی است که بر اساس راهبرد تهران در مذاکرات هسته‌ای که از بهمن ماه سال گذشته اتخاذ شده هدف تهران از مذاکرات وین لغو تمام تحریم‌ها بوده است.

این نکته‌ای است که ایران بارها آن را به عنوان مهم‌ترین شرط برای بازگشت به برجام عنوان کرده است. توافق موقت عملاً تمام این راهبرد را به طور کامل زیر سوال خواهد برد و شرایطی را ایجاد خواهد کرد که گویا ایران به دلیل فشار تحریمی مجبور به عقب‌نشینی از مواضع خود شده است.

البته در صورتی که غرب حاضر به امتیازات جدی در خصوص فروش نفت و نحوه تسویه آن باشد می‌توان به چنین گزینه‌ای به صورت نظری پرداخت آن هم به شرط آنکه حضور ایران در بازار نفت تضمین‌شده باشد. واقعیت هم این است که وضعین بازار انرژی به‌گونه‌ای است که ظرفیت فروش نفت ایران می‌تواند به سرعت همه چیز را تغییر دهد.

ورود نزدیک به یک میلیون و دویست هزار بشکه در روز عاملی است که به طور حتم به کنترل قیمت نفت کمک خواهد کرد. با این حال واقعیت این است که آمریکا از اعطای هرگونه امتیاز غیرقابل برگشتی به ایران پرهیز می‌کند.

از نگاه آمریکایی‌ها هرگونه امتیاز در خصوص لغو تحریم‌ها باید به سرعت قابلیت بازگشت را داشته باشد و تبدیل به یک رویه ثابت در جریان مذاکرات نشود. همان‌گونه در جریان برجام هم بازگشت ظرفیت‌های اتمی ایران نزدیک به ۲ سال زمان گرفت در حالی آمریکایی‌ها به سرعت و با چند فرمان اجرایی تحریم‌های خود را بازگرداندند.

از سوی دیگر اعطای چنین امتیازی از سوی آمریکایی‌ها به ایران مورد مخالفت صهیونیست‌ها نیز هست. از نگاه صهیونیست‌ها ایران نباید پاداشی در قبال توسعه فعالیت‌های هسته‌ای خود دریافت کند.

با این اوصاف و با توجه به رویکرد احتمالی طرف غربی، می‌توان این‌گونه تصور کرد که ایران هم موافقتی با هرگونه پیشنهاد توافق موقت نخواهد داشت.

* غرب گزینه‌ای در مقابل ایران ندارد

مسیر ۱۸ سال گذشته به خوبی به ایران نشان داده توافق‌های موقت تا چه اندازه سست و قابل تعبیر و تفسیر هستند و در شرایط فعلی ورود به چنین عرصه‌ای می‌تواند مخاطره‌آمیز باشد.

از طرف مقابل با توجه به گشایش‌های به وجود آمده در حوزه بازار نفت امکان تشدید فشار بیشتر بر ایران در شرایط فعلی وجود نخواهد داشت. بسیاری از مشتریان نفتی در سطح دنیا به دلیل کمبودهای موجود حاضر هستند تا خریدهای نفتی از ایران را به رغم ریسک‌های موجود انجام دهند.

از همین رو تصور این که آمریکایی‌ها بتوانند با یک فشار سنگین در زمستان پیش‌رو ایران را به طور کامل از بازار نفت عقب بزنند تا حدود زیادی غیر منطقی به نظر می‌رسد. به همین دلیل می‌توان گفت که شرایط فعلی به هیچ عنوان برای ورود ایران به یک ساز و کار توافق موقت مناسب نیست.

از سوی دیگر امکان مطرح کردن گزینه‌ای همانند حمله نظامی به تاسیسات هسته‌ای ایران نیز بسیار دور از دسترس است؛ گزینه‌ای که حتی دولت در حال غرق شدن ترامپ در ماه‌های آخر حاضر نشد به آن تن دهد و هیچ جایگاه واقعی در دولت بایدن نیز نخواهد داشت.

منبع: فارس

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

نظرات

  • انتشار یافته: 10
  • در انتظار بررسی: 0
  • غیر قابل انتشار: 0
  • IR ۱۷:۵۹ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۷
    6 5
    درصورتی میشه توافق موقت کرد که ما نود سه درصد تولید کنیم دوما سانتی فیوزهای ایر نه و ده و اب سنیگن عملیاتی کرده باشیم و قول میدیم بمب اتم نسازیم همین و باید تحریم بردار و ماهم در همان سطح تکنلوزی میمیانیم
  • سید IR ۱۸:۰۷ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۷
    7 3
    اساساً با توجه به دست بالای ایران برای مذاکرات در شرایط کنونی منطقه ای و جهانی و استیصال یانکی ها و غرب در قبال ایران و نیاز فوری شان به توافق با ایران، بهترین کار معطل کردن و منتظر نگاه داشتن ایشان و بازی با زمان است تا دولت ایران کم کم بتواند تحریم ها را بی اثر کند که آن زمان دیگر شرط و شروط گذاشتن یانکی ها خود به خود بی معنا می شود!
  • IR ۱۸:۴۳ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۷
    4 2
    آمریکا . میداند که ما توان گرفتن حق و نشاندن حرف درست خود هستیم. . ضمیر انسان . بقولی قربان حرف حسابه و زور را نمیپذیره. . دنیا متوجه است . بهانه و بیراهه رفتن . برای آمریکا عایدی مورد نظرش را بهمراه نخواهد داشت . ایران ایستاده تا از حق دزدیده شده اش دفاع کند و به کمتر از آن رضایت نمیدهد . در صورتیکه بخواهند به رفتار بد خودشان ادامه دهند . احقاق حق ایران برای آنها نیز هزینه خواهد داشت . خلاصه گفتیم
  • سوخته IR ۱۸:۴۵ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۷
    6 2
    نباید زیر بار فشار و ظلم خارجی ها و ... داخلی ( غرب پرستان ) رفت مرگ یک بار شیون هم یک بار
  • IR ۱۸:۵۱ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۷
    4 2
    اگر فکر میکنند میتوانند به ایرانی سیلی بزنند و طرف دیگر صورتش را برای سیلی دوم نشون میده . خیر . . همینکه دست بلند بشه . و قبل از فرد آمدن مشتی خواهند خورد که پرنده ها دور و برشان بپرواز در خواهند آمد ..
  • IR ۲۰:۲۰ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۷
    1 0
    مذاکره برای رفع تمام تحریمها،راستی آزمایی
  • IR ۲۰:۳۱ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۷
    1 0
    درخواست ما از دولت و مجلس، مقاومت مقتدرانه در برابر فشار غرب، و مقابله به مثل زیر است: 1- سیاست قطعی اعلام شده از طرف امام خامنه ای در تمام ابعاد ذکر شده که ظرافت های بسیار دقیقی دارد و خط قرمز ماست، کلمه به کلمه و مو به مو به طور شجاعانه اجرا گردد. 2- آمریکا باید تمام تحریم‌ها را با هر بر چسب و به هر بهانه و در هر زمانی که وضع کرده است، برای همیشه و به طور یک جا و در عمل لغو کند. 3- آمریکا، انگلیس، فرانسه و آلمان باید هزینه‌ ی تمام خسارت‌هایی را که در این شش سال به دلیل عمل نکردن به تعهداتشان در برجام وارد کرده اند، بپردازند. 4- کل مطالبات منابع ما که به دلیل تحریم مسدود شده یا به هر دلیل دیگر توسط غربی‌ها پرداخت نشده است، در هر کشوری که باشد باید وصول گردد. 5- هیچ تضمینی به جز اجرای عملی موارد فوق حتی اگر در سطح کنگره و سنا باشد، هر چند لازم است، اما کافی و پذیرفته نیست. 6- انجام این موارد باید دقیقاً مورد راستی‌آزمایی طولانی مدت قرار گیرد. 7- تا زمانی که راستی آزمایی کامل صورت نگرفته است، نباید هیچ محدودیتی پذیرفته گردد و صنعت هسته‌ای با سرعت تمام در هر سطح و میزان مورد نیاز ممکن توسعه یابد. دوربین‌های نظارتی آژانس بین المللی انرژی اتمی که در واقع آژانس جاسوسی صهیونیست‌ها از تأسیسات هسته‌ای است، جمع آوری گردد و اجازه حضور به این جاسوسان صهیونیست ها در کشور داده نشود، تا مجدداً شاهد ترور دانشمندان هسته‌ای یا خرابکاری در تأسیسات هسته‌ای نباشیم. 8- شرط‌هایی فراتر از لغو تحریم ها در تقابل با سیاست‌های استکباری ظالمانه غرب از جمله خروج آن ها از منطقه و عدم حمایت آن ها از رژیم صهیونیستی گذاشته شود، همان گونه که آن‌ها بعد از شش سال عمل نکردن به تعهدات خود در لغو تحریم‌ها شروط جدید هم اضافه می‌کنند. 9- مکانیسم ماشه باید از برجام حذف گردد تا آمریکا نتواند با بازگشت صوری به برجام، از این امتیاز یک طرفه به ضرر ما سوء استفاده کند. 10- مذاکرات نباید فرسایشی و بی ثمر باشد، لذا باید برای انجام موارد فوق ضرب الاجل قرار داد و مذاکرات را تا زمان انجام موارد اشاره شده در عمل، هر یک سال یک بار در روز امضای برجام، به حال تعلیق در آورد. 11- همت اصلی تمام مسئولان کشور در راستای اجرای سیاست های اقتصاد مقاومتی، خنثی سازی و بی اثرسازی تحریم ها، و حذف دلار از چرخه ی اقتصاد کشور باشد.
  • IR ۲۰:۴۸ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۷
    2 0
    نتیجه ی کوتاه آمدن رو در این 8 سال دیدیم. افزایش تحریم و خسارات مادی و معنوی بسیارو روغن اقتصادی... پس مقاوم باشین و به خدا تکیه کنین
  • ملیکه IR ۰۳:۰۸ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۸
    0 0
    متاسفانه هیئت اعزامی به وین برای مذاکرات هسته ای نه از درایت سیاسی نه تجربه دیپلماسی ونه از هوش و ذکاوت و تدبیر برخوردار نیست
  • IR ۰۷:۳۲ - ۱۴۰۰/۰۹/۰۸
    0 0
    اینها میخواهند ایران دست از(غنی سازی،بتلستیک انواع پیشرفتها،هلال شیعی،مبارزه علیه غارت،زور وظلم واشغال اسنکبار،اقندار استقلتل خودکفایی....)دست بردارد

این مطالب را از دست ندهید....

فیلم برگزیده

برگزیده ورزشی

برگزیده عکس